Korozja stanowi duży problem, ponieważ wpływa na strukturę materiału. Jeśli nie jest zwalczana, może doprowadzić do jego całkowitej dezintegracji. Jakie są rodzaje korozji? Jak można skutecznie zabezpieczać podatne na nią powierzchnie? Wyjaśniamy!
Czym jest korozja?
Słowo korozja pochodzi od łacińskiego słowa corrosio (tłum. „zżeranie”). Jest to proces powodujący niszczenie materiałów. Korozję najczęściej utożsamia się z rdzą, czyli procesem powstawania charakterystycznych nalotów na powierzchniach metalowych. Może ona jednak dotyczyć także innych materiałów – wówczas przyjmuje odmienną postać. Do korodowania materiałów dochodzi najczęściej pod wpływem niekorzystnych czynników takich jak:
● opady atmosferyczne,
● wilgotność,
● zanieczyszczenia środowiska (np. tlenki siarki, tlenki azotu, kurz),
● nieodpowiednie pH,
● naprężenia materiałów,
● obecność bioorganizmów,
● kontakt z glebą.
Istnieją jednak różne rodzaje korozji. Różnią się sposobem powstawania, tym, jakiego materiału dotyczą oraz rodzajem zniszczeń, jakie wywołują.
Rodzaje korozji według materiału
Pojęcie „korozja” jest stosowane w odniesieniu do niszczenia struktury różnych materiałów. W zależności od tego, jakiego materiału dotyczy, przyjmuje inną postać. Najczęściej spotykane rodzaje korozji to:
● w przypadku metali – rdza, patyna, czernienie i inne zjawiska powstające pod wpływem mechanizmów elektrochemicznych lub chemicznych;
● w przypadku materiałów niemetalicznych, np. betonu i żelbetu – chemiczne i fizykochemiczne niszczenie spoiwa i kruszywa, elektrochemiczna korozja zbrojenia;
● w przypadku drewna – procesy mikrobiologiczne i chemiczne powodujące zgniliznę korozyjną drewna;
● w przypadku skał, szkła, tworzyw sztucznych – topnienie, rozpuszczanie, ługowanie.
Dla poszczególnych materiałów mechanizm korozji jest odmienny. Jej charakter zależy natomiast w znacznej mierze od środowiska, w jakim przebywa dany materiał.
Rodzaje korozji metali
O korozji czy ochronie antykorozyjnej zdecydowanie najczęściej mówi się w kontekście metali. Każdy wie, jak wygląda rdza, ale nie wszyscy zdają sobie sprawę, w jaki sposób powstaje pod wpływem czynników przyspieszających korozję i że nie jest to jedyny rodzaj korozji. Wyróżnia się dwa główne rodzaje korozji metalu: chemiczną i elektrochemiczną. Na czym polegają?
Korozja chemiczna
Korozja chemiczna, nazywana czasami także korozją suchą, zachodzi w środowisku, gdzie brak jest przewodności jonowej, czyli najczęściej w obecności gazów spalinowych, ropy naftowej, wybranych substancji organicznych czy gazów takich jak wodór, siarkowodór, tlenek węgla (II), a także chlor. Ten rodzaj korozji zazwyczaj nie stanowi dużego zagrożenia dla konstrukcji. Przykładem jest np. czernienie srebra lub powstawanie zgorzeliny po ochłodzeniu walcowanej stali, rdza nalotowa po piaskowaniu itp.
Korozja elektrochemiczna
Korozja elektrochemiczna zachodzi w środowisku zdolnym do przewodzenia ładunków elektrycznych (w elektrolitach). Takim środowiskiem może być np. woda wraz z rozpuszczonymi gazami oraz solami. Wówczas na powierzchni materiału tworzą się lokalne ogniwa galwaniczne (np. w miejscu zetknięcia z wilgocią), a obecność elektrolitu powoduje zamknięcie obwodu. W efekcie zaczynają zachodzić niekorzystnych procesy – powierzchnia metalu utlenia się i powstaje na niej brunatny osad, czyli rdza.
Korozja – rodzaje pod względem charakteru zniszczeń
Wyróżnia się także różne rodzaje korozji (rodzaje rdzy) pod względem charakteru zniszczeń. Są to:
● korozja ogólna – rodzaj korozji elektrochemicznej, charakteryzuje się równomiernym ubytkiem materiału warstwy wierzchniej na skutek reakcji składników tworzywa metalicznego z agresywnymi składnikami środowiska;
● korozja galwaniczna – wywołana kontaktem dwóch elementów metalowych o różnym potencjale elektrochemicznym połączonych ze sobą w sposób ciągły w obecności elektrolitu;
● korozja szczelinowa – miejscowa korozja we wnękach, szczelinach metali, która rozprzestrzenia się w postaci nitek;
● korozja wżerowa – występuje tylko w pewnych miejscach w postaci plam lub wżerów, często sięgając głęboko w materiał;
● korozja międzykrystaliczna – przebiega na granicy ziaren metalu, powodując spadek jego wytrzymałości i ciągliwości; zachodzi w stalach chromowo-niklowych i atakuje głębiej położone warstwy, przez co jest bardzo niebezpieczna;
● korozja naprężeniowa – powstaje przy jednoczesnym oddziaływaniu naprężenia mechanicznego (zginanie, rozciąganie) i środowiska korozyjnego.
● erozja – rodzaj korozji występującej w ruchomych mediach i związana jest z prędkością przepływu płynu;
● korozja biologiczna – wywołana przez organizmy żywe (często bakterie); przykładowo beztlenowe bakterie nierzadko przyspieszają elektrochemiczną korozję kadłubów statków morskich, platform wiertniczych i podziemnych rurociągów.
Jak zatem widać, zjawisko korozji jest bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać. Powodują ją różne czynniki, w tym czynniki przyspieszające korozję, i objawia się na wiele sposobów. Nie zawsze jest szkodliwa, choć w większości przypadków negatywnie wpływa na właściwości materiałów i ich strukturę. Zatem, gdy tylko widzisz charakterystyczny nalot na metalu, warto działać jak najszybciej.
Czytaj także: Farba do dachu na rdzę – przygotowanie, produkty, zasady prawidłowej aplikacji
Preparaty antykorozyjne – skuteczna ochrona przed rdzą
Niestety całkowita ochrona przed rdzą nie jest możliwa. Korozji nie da się wyeliminować. Istnieją jednak skuteczne preparaty antykorozyjne, które znacząco opóźniają jej powstawanie. Są to tzw. inhibitory korozji. Rodzaje tego rodzaju preparatów to:
● inhibitory anodowe,
● inhibitory katodowe,
● inhibitory mieszane.
Odpowiedni typ dobiera się w zależności od rodzaju szkodliwych czynników, na jakie jest narażony dany materiał. Zawierają one związki, które hamują proces korozji lub go spowalniają. Na rynku można znaleźć rozmaite preparaty antykorozyjne przeznaczone do stosowania na różnych powierzchniach i w różnych warunkach. W naszej ofercie znajdziesz m.in. skuteczny odrdzewiacz TOP-KOR (preparat wiążący rdzę) oraz gruntoemalię STAL-KOR, którą można stosować bezpośrednio na rdzę w celu zahamowania procesów korozji oraz ochrony przed szkodliwymi czynnikami.
Całkowita ochrona przed rdzą nie jest możliwa, ale pokrycie metalu powłoką ochronną o właściwościach antykorozyjnych może znacznie spowolnić proces jej powstawania.
Ochrona przed rdzą jest skuteczniejsza, gdy oprócz inhibitora korozji zastosuje się powłokę ochronną. W ten sposób tworzy się fizyczną barierę pomiędzy metalem a szkodliwymi czynnikami mogącymi powodować powstawanie rdzy. Dlatego malowanie preparatami o właściwościach antykorozyjnych jest tak często stosowanym rozwiązaniem. Ponadto w celu ochrony przed rdzą stosuje się np. cynkowanie (galwaniczne lub ogniowe), elektrolizę (pokrywanie elektrolityczne) lub metalizację natryskową.
Szukasz produktów, które pomogą Ci ochronić rozmaite materiały przed korozją? Sprawdź asortyment w naszym e-sklepie oraz listę dystrybutorów Polifarb Łódź – zapraszamy!